Bijlagen

Om ervoor te zorgen dat de provincie Zuid-Holland voor iedereen bereikbaar is en blijft op een duurzame en veilige manier legt de provincie ook nieuwe provinciale infrastructuur aan en verbetert bestaande provinciale infrastructuur.  Of een infrastructurele ingreep passend en nodig is wordt bepaald door onderzoek te doen naar oorzaken en mogelijk maatregelen. Hierbij is het STOMP principe leidend (Stappen, Trappen, Openbaar Vervoer, deelvervoer en Privéauto). Daarnaast draagt de provincie bij aan projecten van anderen door middel van advisering en/of een financiële bijdrage. Verkeersveiligheid en duurzaamheid zijn standaard elementen in de voorbereiding van projecten.    

1. Goederenvervoercorridors
De Verkenning realisatiepact Rotterdam (goederenvervoer) is opgenomen in het PZI en het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport van het Rijk. In het PZI is ook een reservering opgenomen voor de uitvoeringsfase (exploitatiebudget).  In deze verkenning worden verschillende maatregelen onderzocht om de (vers)logistiek en het goederenvervoer in en rondom de Rotterdamse Haven te verbeteren. Het project is een samenwerking tussen de provincie, het Rijk en het Havenbedrijf Rotterdam. Voor dit project geldt dat tijdens de looptijd van de verkenningsfase al besloten kan worden om uitvoeringsprojecten te starten en subsidies te verlenen. Normaal gesproken zou hiervoor eerst de gehele verkenningsfase worden afgerond.

In de Voorjaarsnota worden verschillende wijzigingen doorgevoerd voor al verleende subsidies en nog te verlenen subsidies. Het gaat hierbij om extra inkomsten van partners en het Rijk (SPUK) of aanpassing van looptijd. Ook wordt budget beschikbaar gesteld vanuit de reservering in het PZI voor de uitvoeringsfase. De dekking komt uit de reserve bereikbaarheid.

2. Fiets
Naast uitgaven voor onderzoek en monitoring (zie beleidsprestatie 2-1-1) werken we aan projecten en dragen we via subsidies bij aan projecten van gemeenten en waterschappen.  Een deel van fietsprojectsubsidies binnen het PZI moeten worden gedekt met exploitatiemiddelen. Voor activering van bijdragen aan derden geldt sinds de Najaarsnota 2025 een ondergrens van € 2,5 miljoen. In de Voorjaarsnota 2026 worden de investeringskredieten omgezet naar exploitatiebudget. De dekking voor deze projecten kan komen komt uit de reserve bereikbaarheid of vanuit de algemene middelen. Als gevolg van de omzetting van investerings- naar exploitatiebudget komen de eerder in de begroting opgenomen investeringsmiddelen (en de bijbehorende kapitaallasten) te vervallen. 
Wanneer de subsidies daadwerkelijk worden verleend kan het betalingsritme afwijken van wat er in de begroting is opgenomen. Dit betekent dat de begroting hierop moet worden aangepast en ook dat de onttrekking vanuit de reserve kan wijzigen. Dit zijn budget neutrale wijzigingen van de begroting. Daarnaast wordt een exploitatiebudget omgezet naar investering omdat deze hoger is dan de ondergrens van
€ 2,5 miljoen. Deze bijdrage zal geactiveerd moeten worden.

De wijzigingen op investeringen zijn weergegeven in tabel 13. Het gaat om verschuivingen binnen het beschikbare investeringskrediet voor de Uitvoeringsagenda “Samen verder fietsen” en om budget neutrale omzettingen van investering naar exploitatie en andersom.

Daarnaast wordt bij de Voorjaarsnota € 10 miljoen toegevoegd aan het nieuwe programma “Continuering Uitvoeringsagenda Samen verder fietsen” als gevolg van de vastgestelde Investeringsagenda. Onderdeel van dit programma wordt een provinciale verkenning naar de Nieuwe Tolbrug. Deze verkenning kan starten omdat op basis van recente bestuurlijke afspraken zicht is op financiering voor de uitvoeringsfase. De provinciale bijdrage bedraagt € 7,4 miljoen. De overige benodigde € 12,6 miljoen worden bekostigd door de MRDH en gemeenten Den Haag en Leidschendam – Voorburg. De dekking voor de provinciale bijdrage komt voor € 2,5 miljoen uit de toegekende middelen Investeringsagenda. Daarnaast is afgesproken om de gereserveerde middelen voor het Central innovation District en Binckhorst (nu Vlietlijn) in te zetten als dekking. In het PZI was hiervoor € 4,9 miljoen opgenomen die nu als dekking wordt ingezet voor de nieuwe Tolbrug.

Zoals aangekondigd in de Investeringsagenda is in de Voorjaarsnota ook voorgesteld om het beschikbare krediet voor het fietsbeleid te verhogen naar € 30 miljoen op basis van de opgegeven budgetbehoefte. Deze middelen zijn bedoeld om het huidige fietsbeleid uit te voeren. Deze investering maakt de fiets een beter alternatief voor de auto door onder meer 13 kilometer tegelfietspad te vervangen, ongeveer 20 overstekplaatsen veiliger in te richten, en vijf doorfietsroutes aantrekkelijker en veiliger te maken. Momenteel werken we samen met PS aan actualisatie van het fietsbeleid. Voor de uitvoering van dit nieuwe en aangepaste beleid zullen aanvullende middelen nodig zijn. De omvang van deze middelen is afhankelijk van de nog te maken keuze voor het ambitieniveau (laag – midden – hoog).

3. Projecten initiatieffase PZI en subsidies (exploitatie)
Het huidige PZI 2026-2040 bevat een aantal projecten in de initiatieffase. Voor deze fase is een structureel exploitatiebudget beschikbaar. Als gevolg van het voorstel om de bereikbaarheidsaanpak Zuid-Holland Bereikbaar structureel te dekken (zie beleidsprestatie 2-1-1) is vanaf 2027 € 375.000,- per jaar beschikbaar. Tot die tijd is bijna € 1,3 miljoen per jaar beschikbaar. Er worden nu een aantal voorstellen gedaan om het nog beschikbare budget voor 2026 te verdelen naar projecten. Daarnaast waren op een tweetal nog geen inkomsten of een te hoog bedrag in de begroting opgenomen, dat wordt nu hersteld. Hierdoor is minder provinciaal budget nodig. Dit budget valt vrij naar de algemene middelen en kan worden in gezet op extra uitgaven in beleidsprestatie 2-1-2.  
Vanuit het initiatiefproject Energietransitie Infrastructuur is besloten om € 250.000,- bij te dragen aan de aanleg van een Zonnepark bij de Julianasluizen. Dit project wordt opgenomen in beleidsprestatie 2-1-5. De dekking komt vanuit de reserve bereikbaarheid. Tot slot is een correctie opgenomen in de Voorjaarsnota voor een eerder toegekende subsidie (regionale gebiedsagenda mobiliteit) aan een gemeentelijk project in het verlengde van de N207 Zuid. Het budget is eerder in de reserve bereikbaarheid gestort. De onttrekking was per abuis nog niet goed begroot.

4. Programma mobiliteit en verstedelijking OV-knooppunten en HOV (Oude Lijn)
We werken samen met het Rijk en regionale partijen aan de MIRT-verkenning Oude Lijn  . Dit project bestaat uit de verkenningen (in het PZI)  naar de Spoorzone Leiden Centraal en Dordrecht en Bus Rapid Transit Leiden – Zoetermeer. We onderzoeken hierin de infrastructurele maatregelen die nodig zijn voor 170.000 nieuwe woningen en 80.000 arbeidsplaatsen. Zoals gemeld in de jaarrekening 2025 zijn is het beschikbare budget onvoldoende om alle maatregelen te kunnen uitvoeren. In het bestuurlijk overleg MIRT is besloten dat vanwege de voortgang nu alleen de maatregelen voor de knooppunten Leiden Centraal, Den Haag Laan van NOI, Schiedam Centrum en Dordrecht verder worden uitgewerkt inclusief financiering. Het Rijk heeft extra geld beschikbaar gesteld voor deze projecten om extra woningbouw mogelijk te maken. Daar tegenover staan ook extra bijdragen van de regionale partijen voor de knooppunten Leiden en Dordrecht.

De afgesproken provinciale bijdragen per project worden in de Voorjaarsnota aangepast. Tot nu toe was een reservering opgenomen op programmaniveau. In het vervolg worden drie aparte reserveringen opgenomen. De dekking volgt in eerste instantie vanuit de al opgenomen reservering in het PZI voor dit programma. Het dan nog resterende verschil wordt gedekt vanuit de algemene middelen. Ter compensatie hiervan valt een structureel budget vrij waarvoor geen toekomstige uitgaven zijn gepland (zie beleidsprestatie 2.1.2).
Over de daadwerkelijke bijdrage aan het knooppunt Dordrecht vinden nog gesprekken plaats. De reservering in het PZI betreft de maximale bijdrage. Tot slot worden de uitgaven en inkomsten voor de verkenningsfase geactualiseerd met dekking vanuit de betreffende reserveringen.

5. Verwerking Investeringsagenda en aanvullende voorstellen
Naast extra middelen voor fiets zijn in de Investeringsagenda ook middelen beschikbaar gesteld voor de aansluiting N215-N498. Dit wordt verwerkt in de Voorjaarsnota. De extra middelen voor het Actieplan Geluid worden opgenomen in Ambitie 7 beleidsprestatie 7-1-2 verminderen van Geluidhinder.
In de Investeringsagenda was financieel geen ruimte om alle voorstellen op te nemen. Voor de voorstellen fiets (zie fiets) en verkeersveiligheid is aangegeven dat deze opnieuw zouden worden opgevoerd in de Voorjaarsnota zodat een integrale afweging kan worden gemaakt. Daarnaast worden voorstellen gedaan voor provinciale busremises en bijdrage aan mobiliteitsmaatregelen gebiedsontwikkeling Zijlhoek-de Woerd en Valkenhorst.

Provinciale busremises
Binnen de aanbestedingen voor het openbaar vervoer was het tot nu de gewoonte om de vervoerder verantwoordelijk te maken voor de realisatie van busremises. Met de komst van elektrische bussen is de aard van deze stallingen veranderd. Het gaat niet alleen meer om daadwerkelijke stallingsruimte, maar de laadvoorzieningen en -infrastructuur (inclusief bijpassende stroomaansluiting) zijn integraal onderdeel geworden van de busremise. Door ruimtegebrek (met name in de stedelijke gebieden) en de net congestie is de opgave om een busremise te realiseren daarmee aanzienlijk complexer geworden. Het realiseren van een remise wordt daarmee duurder of de exploitatie wordt duurder omdat de remise zich op inefficiënte locatie bevindt. Dit leidt uiteindelijk tot een mindere dienstverlening aan de reiziger.
Het voorstel is daarom om als provincie waar nodig bij complexe locaties het initiatief te nemen voor het aankopen van grond en eventueel aanleggen en inrichten van een remise. Ervaringen zoals in provincie Noord-Brabant laten een positieve businesscase zien waarbij de investeringskosten en beheerlasten volledig worden terugverdiend door middel van een marktconforme vergoeding door de vervoerders.  Er is nog nader onderzoek nodig of dit in Zuid-Holland ook het geval zou zijn. De vergoeding kan in ieder geval worden gebruikt om een deel van de beheer- en kapitaallasten te dekken. Vooralsnog wordt hiervoor
€ 15 miljoen gereserveerd in het PZI. Parallel hieraan wordt een voorbereidingsbesluit uitgewerkt en voorgelegd aan PS.

Mobiliteitsmaatregelen gebiedsontwikkeling Zijlhoek-de Woerd en Valkenhorst
Mede naar aanleiding van de voorgenomen vestiging van een internationale Life Science & Health speler (Eli Lily) onderzoeken we samen met de gemeente mobiliteitsmaatregelen om dit bedrijf en de omgeving te ontsluiten. Hiermee willen we de gebiedsontwikkeling versnellen. Beoogd zijn investeringen in de kruispunten en fietsinfrastructuur. Er is sprake van gedeeltelijke cofinanciering vanuit het Rijk en gemeente. Het voorstel is om vooralsnog € 31 miljoen te reserveren in het PZI als provinciale bijdrage met dekking vanuit de algemene middelen. In maart 2026 start een onderzoeksfase om de maatregelen nader uit te werken op nut, noodzaak, haalbaarheid en fasering (korte versus lange termijn). 

Verkeersveiligheid provinciale wegen
Verkeersveiligheid blijft een urgente opgave in zowel Nederland als Zuid-Holland. Hoewel het aantal verkeersdoden op de lange termijn landelijk is gedaald, is er de afgelopen zes jaar weer sprake van een stijgende trend. Ook Zuid-Holland kent nog altijd relatief veel verkeersslachtoffers. Het plan richt zich op het verbeteren van de verkeersveiligheid op provinciale infrastructuur, met een nadruk op risicovolle locaties. De (her)inrichting van kruispunten, veilige oversteken, weg trajecten van 50, 60 of 80 km/uur en de bescherming van kwetsbare weggebruikers dragen direct bij aan het behalen van de provinciale verkeersveiligheidsdoelen uit Uitvoeringsprogramma Verkeersveiligheid Zuid-Holland 2021-2030.
Daarbij hanteren we een geïntegreerde aanpak waarin veilige infrastructuur, verkeerseducatie en handhaving hand in hand gaan. Daarom wordt ook gekeken hoe bij de mogelijke infrastructurele aanpassingen extra aandacht kan worden besteed aan voorlichting en educatie, dataonderzoek en het stimuleren van effectieve verkeershandhaving. Het voorstel is om € 15 miljoen te reserveren in het PZI met dekking vanuit de algemene middelen. In 2026 zal een initiatiefproject starten om de maatregelen nader uit te werken op nut, noodzaak, haalbaarheid en fasering (korte versus lange termijn).  

6. Overige wijzigingen en Indexering reserveringen
In principe worden reserveringen voor toekomstige projecten niet geïndexeerd. Wanneer er bestuurlijke afspraken zijn over indexering gebeurt dit wel. De afgesproken bijdrage ongelijkvloerse kruising Erasmusweg-Lozerlaan-Wippolderlaan wordt jaarlijks geïndexeerd met de IBOI. De bijdrage wordt met 2,5% verhoogd tot €16 miljoen (prijspeil 1 jan 2026). Zie ook 2-4 Samenwerking met MRDH.

Daarnaast heeft de gemeente Zuidplas aangegeven haar bijdrage aan de Geluidsmaatregelen N219 Nieuwerkerk a/d IJssel en Zevenhuizen terug te trekken. Zij willen de problematiek graag op een andere manier oplossen. We gaan met de gemeente in gesprek over de mogelijkheden. Vooralsnog blijft de reservering van € 2 miljoen beschikbaar in het PZI. De inkomsten worden verwijderd.

In het kader van de gebiedsontwikkeling Gnephoek is onderzoek gedaan naar de benodigde ontsluiting. Hiervoor zijn mobiliteitsmaatregelen afgesproken inclusief aanpassingen aan de N207. De noodzaak van een extra linksaf strook op kruispunt met de Eisenhowerlaan is volledig toe te schrijven aan de woningbouwontwikkeling. De provincie voert deze maatregel uit maar de financiering komt volledig voor rekening van de gemeente Alphen a/d Rijn. Hiervoor wordt € 0,55 miljoen opgenomen als reservering voor dit project. De benodigde extra rechtsaf strook op het kruispunt met de Kruisweg komt voort uit autonome groei en staat lost van de woningbouwontwikkeling. Daarom is afgesproken dat de provincie deze maatregel financiert en uitvoert. Hiervoor wordt € 0,9 miljoen toegevoegd aan het PZI. Deze wordt gedekt uit de algemene middelen. Ter compensatie is in beleidsprestatie 2-1-2 structureel budget vrijgevallen. Voor beide maatregelen wordt een initiatiefproject opgestart.

In het bestuurlijk overleg MIRT is onlangs afgesproken dat de provincie de beoogde aanpassing aan de
Aansluitingen A4-N223 en A4-N211 uit zal voeren in opdracht van en voor rekening en risico van het ministerie van I&W De aanpassing A4-N223 was onderdeel van het gepauzeerde project A4-Haaglanden-N14. De uitvoering van het Rijksproject is voorlopig van de baan vanwege ontbrekende financiering (prioriteit beheer en onderhoud) en stikstofruimte. De provincie zal het door het Rijk uitgewerkte ontwerp actualiseren in aanloop naar een uitvoeringsbesluit.  In het PZI wordt € 15 miljoen als reservering opgenomen. De aansluiting A4-N211 is geen onderdeel van het huidige project N211 Wippolderlaan. De gemeente Midden-Delfland zal in samenwerking met de provincie Zuid-Holland de ruimtelijke ordeningsprocedure verzorgen. In het PZI wordt € 35 miljoen als reservering opgenomen.

Tot slot wordt de reservering (en de inkomsten) voor fase 3 van het project Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) Drechtsteden, Molenlanden en Gorinchem overgezet naar het uitvoeringsproject in beleidsprestatie 2-1-5.

7. Inzet reservering tegenvallers lopende projecten
De reservering tegenvallers lopende projecten wordt in de Voorjaarsnota volledig ingezet voor de aangekondigde tegenvallers op de N207 Zuid, Spoor Leiden-Utrecht en de N211 Wippolderlaan. De daarbij resterende middelen zijn ingezet voor het tekort bij de Steekterbrug (besluit 25 maart 2026). Zie beleidsprestatie 2-1-5 Dit betekent dat binnen het PZI in het vervolg tegenvallers op een andere manier moeten worden opgevangen op basis van in paragraaf 3 beschreven werkwijze dekkingsvoorstellen.

De reservering indexering lopende projecten wordt ingezet voor verschillende projecten verspreid over de beleidsprestaties 2-1-4 en 2-1-5. Deze wijziging is de optelsom van de blauw gearceerde wijzigingen (tabellen PZI investeringen).