Samenvatting – Provinciaal beleid Energietransitie Zuid-Holland
De internationale afhankelijkheid van olie en gas en de recente sterke prijsschommelingen maken de kwetsbaarheid van het huidige energiesysteem zichtbaar. Deze ontwikkelingen vergroten de noodzaak om de energietransitie te versnellen en de weerbaarheid te vergroten. Zuid-Holland wil het aandeel hernieuwbare energie vergroten, fossiele energie afbouwen en inzetten op een samenhangende aanpak waarin enerzijds duurzame opwek, warmte en een eerlijke energietransitie met elkaar worden verbonden. En anderzijds de thema’s haven en industrie, het energiesysteem en kernenergie meer met elkaar worden verweven. Circulaire economie, digitalisering en koolstof worden ook meer verbonden, om zo keuzes te maken die bijdragen aan een robuust en toekomstbestendig energiesysteem, met een zorgvuldige afweging van de schaarse ruimte en andere provinciale belangen. Innovatie is hierbij essentieel en als provincie blijven we investeren in projecten die bijdragen aan toekomstbestendigheid.

3-1-1 Duurzaam opwekken van elektriciteit
De provincie werkt toe naar een klimaatneutrale energievoorziening in 2050. De RES-doelen (6,3–6,8 TWh) vormen daarin een belangrijke tussenstap, maar zijn niet voldoende om de groeiende energievraag richting 2030 en 2050 te dekken. Daarom versnelt de provincie de realisatie van duurzame opwek door via modulaire herzieningen windenergie (voor RES Holland-Rijnland, Midden-Holland, Drechtsteden en Rotterdam-Den Haag). En door zoekgebieden te vertalen naar concrete, juridisch-planologisch geborgde locaties, in regio’s die achterblijven op het RES-doel. Lokaal eigendom van energie en het faciliteren hiervan blijft een prioriteit.
Tegelijkertijd werkt de provincie met partners aan de opwek capaciteit (zon, wind en SMS’s) voor na 2030 tot 2050 en aan passende governance-afspraken. Het plan van aanpak voor opwek na 2030 biedt hier richting in.

3-1-2 Eerlijke Energietransitie
Zuid-Holland vindt rechtvaardigheid belangrijk en wil dat iedereen kan meedoen en profiteren van de energietransitie. De provincie betrekt inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties vroegtijdig bij ontwikkelingen, zodat plannen samen met de omgeving worden gemaakt. Ze stimuleert zeggenschap en lokaal eigenaarschap, met als uitgangspunt minimaal 50% lokaal eigendom bij grootschalige energieprojecten, en waar mogelijk 100%. Opbrengsten blijven zo in de regio en ondersteunen decentrale energiesystemen. Extra aandacht gaat uit naar kwetsbare groepen die vaker geconfronteerd worden met hoge energiekosten en beperkte mogelijkheden. De provincie wil ongelijkheid verkleinen en zorgen dat ook deze groepen profiteren van verduurzaming.

3-1-3 Warmtetransitie in gebouwde omgeving en glastuinbouw
Zuid-Holland heeft een unieke positie door de nabijheid van verschillende warmtebronnen en dichtbebouwde gebieden. De provincie wil deze positie benutten om zoveel mogelijk CO ₂ -reductie te realiseren via de warmtevoorziening. Ze werkt aan een toekomstbestendig energiesysteem waarin de warmtetransitie een sleutelrol speelt, zowel voor woningen als voor glastuinbouw. Met collectieve warmte voorkomen we een al te zwaar elektriciteitsnet en verdere netcongestie.

3.1.4 Klimaatneutrale en circulaire industrie
De provincie ondersteunt de nationale doelen: 49% minder broeikasgasuitstoot in 2030 en klimaatneutraliteit in 2050, plus 50% minder gebruik van primaire grondstoffen in 2030 en volledige circulariteit in 2050. Om dat te bereiken werkt Zuid-Holland langs drie sporen:
Efficiënter gebruik en verwaarding van reststromen
Vernieuwing van het energiesysteem
Vernieuwing van het grondstoffensysteem
Cruciaal hierbij is tijdige beschikbaarheid van energie-infrastructuur én voldoende ruimte om deze te realiseren.

3-1-5 Duurzaam energiesysteem
De provincie werkt met netbeheerders, overheidspartners en andere stakeholders aan een duurzaam energiesysteem dat in 2050 volledig functioneert. Momenteel wordt gewerkt aan maatregelen om netcongestie in te dammen. Het systeem omvat opwek, transport, conversie en opslag van warmte, elektriciteit, duurzame gassen en CO ₂ . Zeven leidende principes sturen deze ontwikkeling, waaronder energiebesparing, lokale opwek en benutting, de juiste energiedragers kiezen, efficiënter gebruik van infrastructuur, toegankelijkheid voor iedereen en samenhang tussen energie en ruimte. Het Zuid-Hollandse systeem maakt deel uit van een groter nationaal en internationaal netwerk, wat essentieel is voor stabiliteit en betrouwbaarheid.

3-1-6 Kernenergie
De provincie sluit geen CO ₂ -vrije technologie uit. Kernenergie kan bijdragen aan een stabiele, duurzame en betrouwbare energiemix en de afhankelijkheid van fossiele import verminderen. Zuid-Holland onderzoekt daarom de potentie van kernenergie binnen de provincie, met bijzondere aandacht voor Small Modular Reactors (SMR’s).