Bijlagen

Bij de behandeling van de begroting 2026 en het PZI 2026-2040 in de commissie Bereikbaarheid en Wonen van 31 oktober 2025 zijn vragen gesteld over de samenwerking met de MRDH en over een eventuele gezamenlijke investeringsagenda. GS zien de noodzaak van een gezamenlijke investeringsagenda niet omdat de samenwerking goed verloopt in gezamenlijke projecten en het Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT). Wel is toegezegd (BWT/2025.049) om bij de Voorjaarsnota/Kadernota een toelichting te geven over de samenwerking met de MRDH.

De bereikbaarheid van Zuid-Holland is een gedeelde verantwoordelijkheid van Rijk, provincie, de Metropoolregio Rotterdam – Den Haag en gemeenten. We werken met deze partijen samen om onze ambities uit het Omgevingsbeleid en het coalitieakkoord waar te maken. Bereikbaarheid is daarbij geen op zichzelf staand doel, maar bevordert de economische ontwikkeling en leefbaarheid van Zuid-Holland. Een goede ontsluiting van woon- en werkgebieden is essentieel, dus is bereikbaarheid een voorwaarde voor ruimtelijke plannen.

In het MIRT werken de regionale overheden, waaronder de provincie, en lokale overheden en MRDH samen met het Rijk om ervoor te zorgen dat de provincie Zuid-Holland ook in de toekomst goed bereikbaar is voor zowel personen- als goederenvervoer. Daarbinnen voeren we, vanuit onze wettelijke taken en bevoegdheden, samen met partners gebieds- en bereikbaarheidsverkenningen uit naar (inter)nationale knooppunten en knelpunten (weg, water en spoor), goederenvervoercorridors en landelijke thema’s zoals verkeersveiligheid, duurzaamheid, fiets en Smart Mobility. Een overzicht van de gemaakte afspraken in het bestuurlijk overleg MIRT kunt u hier vinden.

De provincie werkt met partners aan de nationale en regionale bereikbaarheid en wettelijke taken zoals beheer en onderhoud van provinciale (vaar)wegen en openbaar vervoerconcessies. Hierbij kijken we naar de provincie als geheel maar in het bijzonder ook naar het landelijk gebied. Hiervoor ontvangen we financiering vanuit het Rijk (provinciefonds en motorrijtuigenbelasting). Daarnaast mogen we aanvullend motorrijtuigenbelasting heffen (provinciale opcenten). Deze inkomsten zijn geen doelheffingen. Dat wil zeggen dat deze middelen kunnen worden gebruikt voor alle wettelijke en autonome taken van de provincie.
De MRDH is een vrijwillige samenwerking van 21 gemeenten en is als vervoerregio bevoegd gezag voor het openbaar vervoer in haar vervoersgebied. Daarnaast kijken zij naar de bovengemeentelijke bereikbaarheid in specifiek deze stedelijke regio. Hiervoor ontvangen zij financiering vanuit het Rijk. Deze inkomsten mogen alleen aan verkeer en vervoer mag worden besteed (Brede Doel Uitkering). Daarnaast werken ze aan het versterken van het economisch vestigingsklimaat in deze regio en hiervoor ontvangen ze een bijdrage van de deelnemende gemeenten.

Met specifiek de MRDH werken we op verschillende projecten en onderwerpen samen wanneer dit nodig is vanuit wettelijke taken en bevoegdheden of vanuit een gezamenlijk regionaal belang. We stemmen bijvoorbeeld af over het goed laten aansluiten van het openbaar vervoer tussen de verschillende concessiegebieden en over werkzaamheden via Zuid-Holland Bereikbaar. We trekken ook samen op richting het Rijk over hoofd(spoor)wegennet in deze regio. Een voorbeeld hiervan is de Oude Lijn. Dit betekent dus niet dat we op alle onderwerpen samenwerken. Provinciale betrokkenheid is niet altijd nodig bij projecten van de gemeenten binnen de MRDH. Het komt daarnaast ook voor dat we als provincie een onderwerp of project belangrijk vinden binnen het MRDH gebied zonder dat we direct een verantwoordelijkheid hebben. In dat geval kunnen we bijvoorbeeld financieel bijdragen zoals bij de Multimodale Stadsbrug Rotterdam, Vlietlijn en verlenging Hoekse Lijn.

Openbaar vervoer
We hebben beiden de wettelijke taak om in een deel van de provincie openbaar vervoer te organiseren. De MRDH voor het gebied van de deelnemende gemeenten en de provincie voor het deel buiten dat gebied. Voor het vervoer tussen gebieden maken we afspraken die we vastleggen in de concessies. De MRDH is verantwoordelijk voor de concessies in haar gebied, dat omvat nu de vervoerders RET, HTM en EBS. De provincie is verantwoordelijk voor de eigen concessies en kent nu de vervoerders Qbuzz, Transdev, NS (voor de spoorlijn Alphen – Gouda) en de Waterbus. NS is hiernaast verantwoordelijk voor het vervoer op het hoofdrailnet, dat een verantwoordelijkheid is van het Rijk, maar cruciaal is voor het totale OV-netwerk in onze provincie.
De provinciale OV-concessies hebben een sterke relatie met de MRDH: veel lijnen gaan naar Rotterdam en Den Haag, waar ze aansluiten op bijvoorbeeld de metro, tram en trein. Omgekeerd zijn er aanmerkelijk minder MRDH-lijnen die in het vervoergebied van de provincie rijden. In het verleden waren er lijnen die samen door MRDH en de provincie werden geëxploiteerd. Deze zijn uitgeruild om problemen in de exploitatie en tarieven te verhelpen. Hiernaast hebben beide overheden afspraken gemaakt over bijvoorbeeld de ontwikkeling van R-Net en het Toekomstbeeld OV. Ook hebben we afspraken over tarieven en bieden samen het Toeristdayticket aan.

Verkeersveiligheid (gedrag, handhaving en infrastructuur)
In Zuid-Holland werken de Provincie Zuid-Holland en de MRDH samen aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. Beide hebben we de rol van regievoerder. En de provincie is daarnaast wegbeheerder van de provinciale wegen in Zuid-Holland, ook binnen het MRDH-gebied. We werken samen door:

• Afstemming van verkeersveiligheidsbeleid
• Afstemming van uitvoeringsprogramma’s veilig verkeer
• Gezamenlijke opdrachtgeverschap van het Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland (ROV-ZH ), dat zich richt op gedragsbeïnvloeding en educatie
• Gezamenlijk periodiek overleg met politie en Openbaar Ministerie over effectievere verkeershandhaving in Zuid-Holland (MRDH-gebied en regiegebied).

Het ROV-ZH ontwikkelt verkeerseducatieprogramma’s op zoals school op Seef en voeren gedragscampagnes uit zoals de Maand van de Veilige Schoolomgeving. Daarnaast ondersteunen de provincie en de MRDH gemeenten bij het realiseren van verkeersveilige infrastructuur:

• De MRDH verstrekt subsidies aan gemeenten binnen het MRDH-gebied
• De provincie verstrekt subsidies aan gemeenten buiten het MRDH-gebied.

Zuid-Holland Bereikbaar
Via de Samenwerking Zuid-Holland Bereikbaar dragen we als provincie bij aan het opstarten van collectief vervoer van en naar de Haven. De uitvoering hiervan gebeurt onder verantwoordelijkheid van het Havenbedrijf en de MRDH. In de begroting 2026 is onder beleidsprestatie 2-1-1 (maatregel Stimuleren bewust mobiliteitsgedrag) toegelicht wat we daarnaast als provincie verder doen in het kader van Zuid-Holland Bereikbaar.

Project ongelijkvloerse kruising (onderdoorgang) Erasmusweg-Lozerlaan
In 2012 is het bestuursakkoord ‘A4 Passage en Poorten & Inprikkers’ gesloten tussen Rijk, MRDH (toen stadsgewest Haaglanden) en provincie. In dit akkoord zijn afspraken gemaakt over verschillende projecten waaronder de N211 Wippolderlaan (uitvoering door provincie), A4 Haaglanden N14 (gepauzeerd door het Rijk), A4 Beatrixlaan (ontwerpfase onder verantwoordelijkheid gemeente Rijswijk/MRDH) en de ongelijkvloerse kruising (onderdoorgang) Erasmusweg-Lozerlaan (fase voorlopig ontwerp onder verantwoordelijkheid gemeente Den Haag/MRDH). Er staan regelmatig files bij deze kruising, die in de toekomst zullen toenemen als gevolg van verstedelijkingsontwikkelingen in Den Haag Zuidwest.

De MRDH is vanuit het bestuursakkoord verantwoordelijk voor dit project en heeft de projectleiding gedelegeerd aan gemeente Den Haag. Op dit moment bevindt het project zich in de voorlopige ontwerpfase.

In het bestuursakkoord is afgesproken dat PZH € 11,8 miljoen excl. btw bijdraagt aan dit project en dat dit bedrag jaarlijks wordt geïndexeerd. Na indexatie via de Voorjaarsnota 2026 (zie beleidsprestatie 2-1-4)  is de reservering in het PZI gegroeid tot € 16 miljoen, (excl. btw, prijspeil 1-1-2026). MRDH en Den Haag dragen ieder ruim € 25 miljoen bij.
In een later stadium is afgesproken dat gemeente Westland € 1,4 miljoen bijdraagt aan het onderdeel kruising Poeldijkseweg en dat gemeente Den Haag € 25 miljoen extra bijdraagt vanwege een ecoduct dat extra is t.o.v. de oorspronkelijke scope.
Mocht er een budgettekort ontstaan, dan zal de gemeente Den Haag op zoek moeten naar extra financieringsbronnen of naar versoberingsmaatregelen in het ontwerp of in de scope.
Eind 2026 zal het voorlopig ontwerp opgeleverd worden. De aanleg van het project is gepland vanaf 2029.

Projecten vanuit het gebiedsprogramma Mobiliteit en Verstedelijking (MoVe)
In 2017 zijn met het Rijk afspraken gemaakt voor gebiedsgerichte bereikbaarheidsprogramma’s voor de regio Rotterdam-Den Haag (MoVe). Dit programma vormt zo de basis voor toekomstige beslissingen in het MIRT. In 2019 is het verstedelijkingsakkoord getekend met de ambitie om 170.000 woningen te realiseren. In BO MIRT 2022 zijn afspraken gemaakt tal van infrastructurele investeringen voor ontsluiting van deze nieuwe woningen. Niet aan elk afzonderlijk project doen MRDH en provincie gezamenlijk mee, maar staan wel voor het totaal. Zo waren de provincie en MRDH medeopdrachtgever van de MIRT-verkenning Oeververbindingen Oostflank Rotterdam en de MIRT-verkenning CID/Binckhorst (Nu Vlietlijn). In de regio Rotterdam heeft dit geleid tot een aantal projecten die naar de planuitwerking zijn gegaan, waaronder de Multimodale Stadsbrug Rotterdam (snel OV tussen Zuidplein en Kralingse Zoom) en de Algeracorridor. In de Haagse regio is de Vlietlijn naar de planuitwerking gegaan. Voor de provincie is het in elke fase zoeken naar haar rol, zo zijn we inmiddels geen opdrachtgever meer bij de Stadsbrug maar hebben we wel een subsidie verleend voor de planuitwerking en een financiële bijdrage toegezegd aan de realisatie. Hiervoor is een reservering opgenomen in het PZI.

MIRT-verkenning Oude Lijn en knooppunten
In deze verkenning onderzoeken we samen met o.a. de MRDH de benodigde infrastructurele maatregelen voor 170.000 nieuwe woningen en 80.000 arbeidsplaatsen. Voor de knooppunten richt de provincie zich vooral op de knooppunten Leiden en Dordrecht en de MRDH vooral op de knooppunten binnen hun vervoersgebied Schiedam Centrum en Den Haag Laan van NOI. Gezamenlijk werken we aan de inpassing van twee extra sporen tussen Delft Campus en Schiedam Kethel.

Oeververbindingen Rotterdamse Regio - Bijdrage aanpassingen Algeracorridor
Naast de bijdrage aan de Multimodale Stadsbrug werken we samen aan aanpassingen op de Algeracorridor. De provincie en de MRDH dragen financieel bij aan het uitwerken en realisatie van de aanpassingen. De provinciale bijdrage is opgenomen in het PZI.
Dit in het kader van eerder gemaakte MIRT afspraken in 2022. Na dit besluit hebben de gemeenten samen met de MRDH en de provincie een plan van aanpak opgesteld en de daarbij behorende financiën toegekend. Dit is in 2025 vastgelegd in een bestuurlijk overeenkomst.
De gemeente Capelle aan den IJssel werkt op dit moment, samen met de andere gemeenten rond de corridor, de plannen verder uit. De MRDH en de provincie verlenen beiden subsidie om het project mogelijk te maken. Het project loopt op schema en uiteindelijk moet dit leiden tot een realisatie van het maatregelenpakket in 2029.

Verkenning bereikbaarheid Voorne Putten/Haven
Ook vanuit het gebiedsprogramma MoVe hebben de MRDH en de provincie gezamenlijk een pakket van maatregelen opgesteld om de bereikbaarheid op Voorne Putten te verbeteren. Bij de uitwerking van dit pakket waren ook de regiogemeenten, het Rijk en het Havenbedrijf betrokken. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een maatregelenpakket voor heel Voorne Putten. Bij het bestuurlijk overleg MIRT van 2022 is het maatregelenpakket vastgesteld.
Op dit moment worden de verschillende projecten voorbereid of uitgevoerd. De MRDH is verantwoordelijk voor de uitvoering van enkele fiets en ov-projecten en de provincie is verantwoordelijk voor de aanpassingen aan haar wegennet (met name N218/N493). De verkenningsfase loopt, in het PZI is een reservering opgenomen voor uitvoeringsfase.

Fietsprojecten
Voor fietsprojecten geldt in het algemeen dat MRDH en de provincie zich richten op hun eigen grondgebied. De uitgangspunten zijn grotendeels hetzelfde en ook de rol komt overeen (coördinatie en subsidieverstrekker). De provincie is daarbij ook beheerder en/of uitvoerder van projecten. Wanneer PZH een project binnen MRDH gebied realiseren (langs provinciale weg een fietspad) dan werken we samen en vraagt PZH subsidie aan bij MRDH. Een voorbeeld hiervan is het fietspad langs de N464 (Westland). Het komt ook voor dat we subsidie verlenen aan projecten binnen MRDH gebied wanneer een duidelijk provinciaal belang aanwezig is. Als onderdeel van de doorfietsroute Pijnacker – Den Haag verzorgen we het opstellen van het VO en hebben we een aanzienlijke bijdrage gereserveerd om tot realisatie van een nieuwe brug te kunnen komen.